Transparantie onder de AVG: geen formaliteit, maar een harde verplichting

April 23, 2026
De European Data Protection Board (EDPB) heeft vorige maand aangekondigd dat dit jaar een gecoördineerde handhavingsactie (CEF) zal plaatsvinden gericht op transparantie en informatieverstrekking aan personen van wie de persoonsgegevens worden verwerkt. Dat betekent dat de nationale privacytoezichthouders, actief zullen gaan controleren of organisaties aan hun transparantieverplichtingen voldoen.

De EDPB is het Europees Comité voor gegevensbescherming, waarin alle nationale privacytoezichthouders uit de EU samenwerken. Hoewel de aankondiging zelf beknopt is, is de boodschap duidelijk: transparantie is geen bijzaak, maar een kernverplichting onder de AVG.

Transparantie als uitgangspunt

Transparantie is een van de basisbeginselen van de AVG. Mensen hebben het recht om te weten wat een organisatie van plan is om met hun persoonsgegevens te gaan doen en met welk doel. Zonder deze informatie kunnen mensen hun rechten uit de AVG niet uitoefenen en de verwerking van hun persoonsgegevens niet ter discussie stellen. Transparantie is daarmee een belangrijke voorwaarde om een van de doelen van de AVG te kunnen verwezenlijken, namelijk de burger meer controle over hun persoonsgegevens te geven.

Het niet naleven heeft concrete gevolgen

Dat tekortkomingen in transparantie daadwerkelijk gevolgen kunnen hebben, blijkt uit de handhavingspraktijk en rechtspraak.

Zo legde de Autoriteit Persoonsgegevens in 2024 een boete van 4,75 miljoen euro op aan streamingdienst Netflix, omdat Netfix haar klanten niet genoeg informatie gaf over wat zij met de persoonsgegevens van haar klanten deed. De informatie die Netflix wel verschafte, was op sommige punten onoverzichtelijk.

De privacywaakhond legde in 2025 ook kredietinformatiebureau Experian een boete op. Dit betrof een boete van 2,7 miljoen euro. Experian gebruikte persoonsgegevens onterecht en informeerde mensen daar in sommige gevallen niet over.

Deze voorbeelden laten zien dat transparantie niet slechts een formele eis is, maar een verplichting met reële gevolgen bij niet-naleving.  

Van document naar praktijk

In de praktijk wordt transparantie vaak vertaald naar privacy- en cookieverklaringen. Deze documenten zijn belangrijk, maar slechts een deel van de verplichting.

De informatie moet namelijk ook worden verstrekt op het moment dat persoonsgegevens worden verzameld, bijvoorbeeld via formulieren of bij het vragen van toestemming. Juist daar ontstaan regelmatig tekortkomingen, bijvoorbeeld doordat informatie onvolledig is of niet aansluit op de inhoud van de privacyverklaring. Bovendien moet de informatie beknopt enbegrijpelijk zijn en in duidelijke en eenvoudige taal worden aangeboden.

Tijd om te toetsen

De aangekondigde handhavingsactie zijn een goed moment jouw eigen informatievoorziening eens kritisch te beoordelen:

  • Bevat je privacyverklaring alle verplichte elementen?
  • Is de informatie begrijpelijk voor de doelgroep?
  • Sluit de informatie bij het verzamelen van gegevens aan op de documentatie?
  • Informeer je voldoende op het moment dat je om toestemming vraagt?

Door dit nu te controleren verklein je het risico op een boete of andere maatregelen, bijvoorbeeld na klachten van betrokkenen of ingrijpen door de toezichthouder.

Hoe wij kunnen helpen

Voldoen aan transparantieverplichtingen vraagt om meer dan alleen het opstellen van documenten. Het vereist inzicht in de manier waarop persoonsgegevens binnen je organisatie worden verwerkt en hoe je daarover communiceert.  

Wij kunnen je ondersteunen bij het evalueren en waar nodig verbeteren van je privacy- en cookieverklaringen en het toetsen van toestemmingsmechanismen. Ook kunnen wij een bredere Privacy scan uitvoeren, om te beoordelen hoe goed je organisatie de privacyregels naleeft.

De boodschap van toezichthouders is helder: transparantie blijft een prioriteit. Organisaties die dit nu op orde brengen, zijn beter voorbereid op de toenemende aandacht vanuit toezicht en handhaving.

Bekijk de aankondiging hier.

Download
Patrick
Adviseur